+ leeg -
Vergadering van de werkgroep armoede van de Pijler in Limburg

Onverwoestbaar strijdbaar

Interview met Sjaak den Hollander en Frank de Klaver

Artikel uit de Arme Krant van Nederland - maart 2011

We zijn uitgenodigd voor het bijwonen van het driemaandelijks overleg van de Werkgroep Armoede Limburg op 11 februari 2011 in Roermond. Na afloop praten we door met de voorzitter en de coördinator van de club: Sjaak den Hollander en Frank de Klaver.

Bont gezelschap

Sjaak: "De werkgroep Armoede Limburg is een overleg van ruim vijftig vertegenwoordigers van groepen die in hun gemeente actief zijn tegen verarming. Vandaag waren er dertig hier bijeen in Roermond. Een gemêleerd gezelschap vrouwen en mannen van verschillende leeftijden en uit veel verschillende plaatsen van Maastricht tot ver boven Venlo."
De werkgroep vertegenwoordigt tal van organisaties. Te denken valt aan: Voedselbank, Clientenraden WWB, Ouderenbonden, Cliëntentelefoon, Vrouwen in de Bijstand, stichting Leergeld, Leger des Heils, vakbeweging en kerken. De meeste aanwezigen vertegenwoordigen de Cliëntenraden. Dat zijn de sterkste organisaties Het zijn hoofdzakelijk vrijwilligers. Er zijn een paar professionele mensen zoals Hub Vossen, de vertegenwoordiger vanuit het bisdom voor Dienst kerk en samenleving en Frank, in dienst van stichting de Pijler.
De werkgroep wordt voorgezeten door Sjaak en genotuleerd door Frank, coördinator van stichting de Pijler. Sjaak kwam via de regionale verbindingsdagen, die hij als vrijwilliger van het Leger des Heils bezocht, in contact met de werkgroep. Toen hem werd gevraagd de aftredend voorzitter op te volgen hoefde hij niet lang na de denken. Soepel leidt hij de bijeenkomst en hij doet het met zichtbaar plezier.
Frank begon in 1982 als opbouwwerker in dienst van de Limburgse WAO-beweging. Sindsdien is hij verbonden gebleven met de strijd tegen armoede en sociale uitsluiting. Momenteel als een van de twee stafkrachten en coördinator van de stichting de Pijler. De Werkgroep Armoede is een van de vier inhoudelijke programmalijnen die de Pijler intensief ondersteunt.
Frank gaf in 1987 met Loe Moens vanuit Limburg een provinciaal vervolg aan de eerste landelijke Kerkelijke Armoedeconferentie in Amsterdam. Frank: “Loe Moens was een communist maar ook heel kerkelijk bewogen. Samen richtten we in Limburg in 1987 de Werkgroep Armoede op.

Zo kan het ook

Sjaak: "De bedoeling van de driemaandelijkse bijeenkomsten is het uitwisselen van ervaringen, zowel positieve als negatieve. En van elkaar leren. Maar vooral om elkaar te ondersteunen, want dat is hard nodig. Sommige groepen stuiten op zeer onwillige gemeentebestuurders. Dan is het goed om de ervaring uit een andere gemeente te horen: ‘zo kan het ook’." Dat men behoefte heeft aan ondersteuning blijkt uit de vragen die men tijdens de bijeenkomst aan elkaar stelt, bijvoorbeeld over bewindvoering, Bijstand en WAO en de auto als vermogen.
Sjaak: "Ik denk dat in de rest van het land vergelijkbare groepen actief zijn. Een belangrijk verschil met de rest is misschien dat zij allemaal apart werken. Er zijn geen overlegvormen. Die ontstaan pas naar aanleiding van iets concreets. In Limburg is een diepgewortelde structuur ontstaan tijdens de mijnsluitingen. We zijn een sterk netwerk en we worden ondersteund door professionele krachten. Die kunnen veel input leveren zoals bijvoorbeeld de nieuwe ontwikkeling in onze website www.armoedeinlimburg.nl.”

Eigen initiatieven

Frank: "De website kwam vanuit de groepen tot stand. Toen provinciaal armoedebeleid inzet werd van partijpolitieke conflicten in Provinciale Staten werd het voorgenomen armoedebeleid uitgehold. Vervolgens mochten partijen eigen plannen aanleveren. Een van die plannen was de opzet van een provinciale website, met als doel om gemeentelijk armoedebeleid van de diverse Limburgse gemeentes met elkaar te kunnen vergelijken. Dit plan werd in de Staten afgeschoten. De Pijler nam toen het besluit: we gebruiken een klein deel van onze provinciale subsidie en doen het zelf. Dat is gelukt. Na een half jaar klopten we opnieuw bij provincie aan voor subsidie. Die was akkoord, op voorwaarde dat we gemeenten bereid vonden mee te betalen. We schreven vijf grote gemeentes aan: Heerlen en Venlo zeiden nee, Maastricht, Sittard en Roermond zeiden ja. En zo was er genoeg geld om voor Limburg het webplein te ontwikkelen.”

Lokale Sociale Agenda

Vandaag was de Lokale Sociale Agenda een van de thema’s. Lukt het om op lokaal niveau verder te komen dan individuele hulp?
Frank: ”Als je de geschiedenis van de beweging overziet, dan zie je dat je te maken hebt met grote sociale verslechteringen. Maar je bent in ieder geval in staat de verslechteringen te vertragen. Natuurlijk zet je in op verbeteringen, maar we hebben de tijd niet mee. Behoorlijk lokaal armoedebeleid ligt politiek momenteel heel moeilijk. Mooie verhalen, maar de praktijk is anders. Daarom roepen we de lokale kartrekkers bijeen om er een nieuwe impuls aan te geven. Lokale groepen zijn in hun eentje vaak niet in staat om de problematiek met elkaar te verbinden.”

Op politieke agenda blijven

Wat kun je met gebundelde kracht op lokaal niveau bereiken als het om inkomen gaat?
Frank: “Verbetering van lokale beleidsmaatregelen. Je kunt als gemeente altijd keuzes maken: om drempels te verhogen of te verlagen, procedures te vereenvoudigen.
In 2007 hebben we armoede in Limburg onderzocht door in tien gemeenten te kijken naar de normbedragen voor kwijtschelding en bijzondere bijstand. Het varieerde van 101 tot 120% van het minimum. Door het rapport hebben alle gemeenten het normbedrag verhoogd naar minimaal 110%, waaronder veel gemeenten naar 120%. Daardoor kunnen meer mensen gebruikmaken van de regelingen. Als stichting de Pijler lopen we soms voor de troepen uit door zo’n onderzoek te initiëren. Maar alle lokale organisaties kunnen de resultaten gebruiken om hun gemeente onder druk te zetten.”

Wacht niet af

Sjaak: "We blijven benadrukken: wacht niet af, maar zorg dat je bij de plannenmakerij bent betrokken. Bijvoorbeeld door gemeenteraadsleden voor de verkiezingen te bezoeken met je punten maar ook daarna, als ze gekozen zijn. Spreek ze aan. Zonder ondersteuning van de Pijler en zonder centraal overleg als werkgroep zou dat veel moeilijker zijn.”
Frank: "En we worden ook gevoed. De werkgroep maakt actief gebruik van het materiaal en de activiteiten van de Sociale Alliantie of de Arme Kant van Nederland/EVA. Wij zijn de spreekbuis in Limburg voor die organisaties.”
Sjaak: "De werkgroep is behalve een sterk netwerk ook scharnierpunt tussen lokaal en landelijk. Het draait om uitwisseling van lokale groepen, het voeden van de Sociale Alliantie en landelijke thema’s lokaal bespreekbaar maken. Vanmorgen ging het over de plannen van het kabinet om verschillende sociale uitkeringen in één nieuwe regeling te proppen. Dat zetten we bewust op de agenda in samenwerking met de Alliantie. We bespreken het op de verbindingsdagen. Dan gaat het niet alleen over Limburg of Brabant maar ook over wat er landelijk speelt. Omgekeerd stuurt de Sociale Alliantie bijvoorbeeld een brief naar VROM gebaseerd op signalen van plaatselijke belangenbehartigers.”

Bekijk het maar

Frank: "De grote vraag is hoe lang deze structuur nog blijft bestaan. De landelijke structuur wordt langzaam maar zeker wegbezuinigd: de Landelijke WAO-beweging is allang verdwenen. Sjakuus is uitgekleed overgegaan naar Clip. Op de Sociale Alliantie wordt bezuinigd. Dit jaar is er geen geld voor de provinciale verbindingsdagen.
Alle provincies krijgen te maken met het zogenoemde kerntakenbeleid: wegen aanleggen, bruggen bouwen, arbeidsmarktbeleid. Sociaal beleid is geen kerntaak meer. Waarschijnlijk horen straks alle 32 maatschappelijke organisaties in Limburg die nu nog subsidie ontvangen ‘jongens bekijk het maar’ en dan houdt het op. Als stichting de Pijler krijgen we provinciale subsidie tot 2013, maar daarna…?”

Sjaak: "Voorlopig proberen we duidelijk in beeld te blijven door nadrukkelijk aanwezig te zijn. De Pijler heeft door haar activiteiten in de loop der jaren een heel goede naam opgebouwd. Maar de Pijler is één de van ruim dertig bovenlokale organisaties. De gemeenten moeten het overnemen, maar die zeggen: we hebben geen geld.
Het blijven politieke keuzes. Op het moment dat de Pijler verdwijnt, valt er een heel groot en stevig netwerk in duigen. Het gaat om zo’n duizend mensen die er actief bij betrokken zijn. En gemeenten raken een aantal luizen in de pels kwijt.”
Frank: "Op 2 maart verwacht ik een radicale wisseling van de macht in Limburg: een meerderheid van VVD en PVV. De VVD heeft al gezegd dat armoede niet onder provinciaal beleid valt. De PVV zegt niks. Ik houd mijn hart vast.
Voor alle duidelijkheid: we zijn geen partijpolitieke organisatie en geven dus ook geen stemadviezen, maar we zijn wel heel politiek bezig. De kracht van de Pijler blijft: ruimte geven aan een breed spectrum van signalen en signalen oppakken waar je wat mee kunt.”

Sandra van Berlo en Ine Molenkamp

Naar de top van de pagina

Naar startpagina Arme Krant van Nederland

Naar overzichtspagina publicaties

 

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player