A leeg A
home > projecten > smartlappenfestival
Winnaars Smartlappenfestival 2009

Alternatief Smartlappen-festival 2009

Zingen in tijden van crisis

Het weer had geen last van crisis op 18 april in het gezellige Goirle. In de pauzes werd volop gebruik gemaakt van het terras van Cultureel Centrum Jan van Besouw, waar de 13e editie van het Nationaal Alternatief Smartlappenfestival een gastvrij onderdak had gevonden. Dat het aantal koren dat zich had aangemeld om mee te doen wat kleiner was dan in voorgaande jaren, stond het enthousiasme en de betrokkenheid van de deelnemers niet in de weg. Het Platform Minima Goirle-Riel, winnaar van het Smartlappenfestival in 2008 en daarmee de organisator voor dit jaar, zorgde voor een hartelijke ontvangst en kon aan het eind terugzien op een zeer geslaagde dag.
Zoals gebruikelijk arriveren de deelnemende koren in de ochtend en hebben dan tot aan de lunchpauze gelegenheid om te repeteren. In de middag wordt het dan menens, wanneer de koren de competitie met elkaar aangaan. Dit jaar hadden zich vijf koren aangemeld, die elk een nieuw lied voor de gelegenheid hadden gecomponeerd.

Zelfgemaakte worstenbroodjes

Voordat het middagprogramma begon was er een verrukkelijke lunch, aangeboden door het organiserend comité, met als verrassing Brabantse worstenbroodjes, door voorzitster Sjak van Gool en haar man de dag tevoren eigenhandig gemaakt volgens een oud familierecept.
Als het middagprogramma begint, heet Sjak iedereen van harte welkom. Naast de leden van de deelnemende koren zit de zaal vol met kennissen, vrienden en belangstellenden, een kleine honderd aanwezigen. Een speciaal welkom is er voor de Lady Speaker van de middag, Sylvia Ree, die het programma aan elkaar zal praten en voor de jury. Die bestaat uit de heer Nuiten, musicus uit Riel, de heer Smeekens, wethouder van Sociale Zaken en Sport van de gemeente Goirle en ondergetekende. Dan kan eindelijk het gezang losbarsten. Traditiegetrouw wordt begonnen met het lied dat door de jaren heen het Smartlappen-lijflied is geworden ‘Smartlappen zingen dat is toch geweldig’, meteen gevolgd door het winnende lied van vorig jaar ‘Het draait in het leven, dat weet je, gelukkig niet enkel om geld’.

Terugkerend thema: de crisis

Daarmee is de toon gezet en maakt het VAK-koor haar opwachting. De Vrouwen Arme Kant zingen, op de wijs van o lie o lie o la: "Wij zijn betrokken vrouwen, wie kun je nog vertrouwen, de crisis is al gaande, hoe houden wij ons staande?" Naarmate de middag vordert wordt duidelijk dat de crisis een belangrijke bron van inspiratie is geweest voor het repertoire dat dit jaar ten gehore wordt gebracht. Uitzondering daarop vormt de smartelijke ballade van het EVA-koor Etten Leur en Breda, gezongen op de wijs van ‘Oh, mein Papa’, dat gaat over een verloren liefde en ‘een schreeuw om aandacht en een knuffel’. Als deze smartelijke klanken zijn verstomd, betreedt Arja van Zetten het podium. Zij vertelt over de herkomst van de Smartlap en maakt het publiek erop attent dat er in Utrecht, in het museum ‘Van Speelklok tot Pierement’ nog een echte lap hangt met de tekst van een smartlap die haar oma in 1898 zong op de Jaarmarkt in Rotterdam, ter gelegenheid van de kroning van koningin Wilhelmina. Daarna is het tijd voor ‘Het crisislied’ van het AVE-koor uit Tilburg op de wijs van Funiculi, funicula. Ter illustratie daarbij wordt een prachtige collage het podium op gedragen met informatie over allerhande crisisverschijnselen, zoals schulden en de huizencrisis in Amerika. Het stokje wordt vervolgens overgenomen door het EVA-koor uit Utrecht met het lied ‘Obama’, op de wijs van ‘When the saints go marchin’ in’, waarin een vergelijking gemaakt wordt tussen leden van het kabinet van Jan Peter Balkenende en de nieuwe president van de VS; een vergelijking die in alle opzichten in het voordeel van de laatste uitvalt. Het is een boeiende tekst, die alleen een beetje lang is uitgevallen. Als gastheren en -vrouwen sluiten de koorleden van het Platform Goirle-Riel de rij met het Schuldenlied, op de melodie van ’t Is moeilijk bescheiden te blijven’: "’t is moeilijk geen schulden te krijgen, wanneer je zo arm bent als ik. Want geld lenen, zegt de reclame, dat doe je in een ogenblik."
Voordat de jury zich in beraad terugtrekt betreedt Arja nog een keer het toneel met een presentatie over ‘de Kaatsebal’ en de hete zomer van 1947.

Het winnende lied

Bij het Alternatieve Smartlappenfestival zijn er altijd twee prijzen te vergeven, de prijs van de jury en de publieksprijs. Dit jaar blijken jury en publiek unaniem in hun oordeel: beide prijzen gaan naar het AVE-koor met hun creatie ‘Het Crisislied’. Onder applaus komen de leden naar voren om de prijzen, een gouden en zilveren trofee, in ontvangst te nemen en het winnende lied nog een keer ten gehore te brengen, waarbij de zaal uit volle borst meezingt. De andere koren hoeven niet met lege handen naar huis te gaan: alle deelnemers krijgen een medaille als bewijs van deelname aan het NAS 2009. Waarna de voorzitster iedereen bedankt voor haar of zijn inzet om van deze dag een succes te maken, er bossen bloemen worden uitgedeeld en er nog gelegenheid is voor een drankje en hapje aan de bar of op het terras. En dan zeggen we ‘tot ziens, volgend jaar, in Tilburg’.

Nel de Boer

  • Klik hier voor een verslag van het festival van 2010.
  • Klik hier voor informatie over de publicatie 'Smartlappen en bondgenootschappen'.

Externe link:

Naar de top van de pagina

Naar startpagina smartlappenfestival

Naar overzichtspagina projecten

 

Stilteactie tegen armoede in nederland