A leeg A
Onderzoek Armoede in Nederland 2010

Rapport 'Armoede in Nederland 2010'

De resultaten

Op 4 november 2010 is het onderzoek 'Armoede in Nederland 2010' gepresenteerd. Dat is het vijfde onderzoek naar financiële hulpverlening door plaatselijke diaconieën aan mensen in de knel.

Dit keer hebben nog meer kerkgenootschappen de vragenlijst voor het onderzoek uitgezet. Daarmee krijgen we een breed beeld van wat er omgaat in kerkelijk Nederland als het gaat om hulpverlening.
Het beeld is ook verbreed doordat dit keer niet alleen is gevraagd naar individuele hulpverlening, maar ook naar steun van diaconale organisaties aan andere projecten die zich (voor een groot deel) inzetten voor de arme kant van Nederland.
Een derde uitbreiding betreft een drietal verkennende deelonderzoeken. Er zijn interviews gehouden met kerken in plattelandsgebieden, migrantenkerken en moskeeën, om meer inzicht te krijgen in hoe de hulpverlening daar verloopt.

Eén van de meest opvallende ontwikkelingen ten opzichte van de vorige editie van het onderzoek is de forse toename van het aantal mensen dat aanklopt bij diaconale organisaties voor hulp. De gevolgen van de economische crisis zijn voelbaar!

Aantallen hulpvragen en geldbedragen

In 2009 kregen de ruim 3000 betrokken diaconale organisaties in totaal bijna 34.000 hulpvragen binnen, waarvan bijna 30.000 werden gehonoreerd. Gemiddeld kreeg een plaatselijke diaconale organisatie ruim 11 aanvragen in 2009. Het totale bedrag dat de gezamenlijke kerken aan individuele hulp besteedden komt op € 12.327.739.
Binnen de Protestantse Kerk is het aantal aanvragen tussen 2007 en 2009 ruim verdubbeld: van ruim 7.000 naar bijna 16.000. Het aantal toekenningen steeg mee: van bijna 7.000 naar ruim 14.000. Het totaal bestede bedrag bleef overigens nagenoeg gelijk: iets meer dan zes miljoen. De spoeling wordt dus aanzienlijk dunner voor de aanvragers.

Andere financiële steun

Kerstpakkettenacties vormen in de kerken vanouds een manier om mensen die het moeilijk hebben een steuntje in de rug te geven. Uit het onderzoek blijkt dat afzonderlijke diaconale organisaties hier gemiddeld € 1.532 per jaar aan besteden. Samen gaven ze er in 2009 € 3.369.915 aan uit.
Er gaat ook nog het nodige geld naar hulp via andere initiatieven. Diaconale organisaties geven financiële steun aan voedselbanken, kledingwinkels/ruilwinkels, lokale belangenorganisaties, etc. en nemen deel aan noodfondsen. Daar gaat ook nog eens een totaalbedrag van € 12.206.330 naartoe. Inloophuizen vormen nog een aparte categorie waaraan steun wordt gegeven. Die ontvangen € 1.715.562 van diaconale organisaties.

Samen met de individuele hulp komt het totaalbedrag op € 29.619.546. Daarbij moet worden bedacht dat de inzet van alle mensen, meestal vrijwilligers, die met dit werk bezig zijn, nog niet eens in de cijfers tot uitdrukking komt. Zo'n 86% van de diaconale organisaties geeft naast financiële ook immateriële hulp. Hoog op die lijst staan huisbezoeken van diakenen, doorverwijzing en begeleiding van mensen naar instanties en regelingen, hulp bij het invullen van formulieren, bij thuisadministratie en bij het aanvragen van belastingteruggave. Al met al dus een stevige inzet vanuit de kerken.

Signalen voor de overheid

De grote en toenemende rol van kerken zet vraagtekens bij het vangnet van de sociale zekerheid en bij de rol die diaconieën willen en kunnen spelen bij armoedebestrijding.
Het doorgeven van signalen aan de burgerlijke gemeente blijkt door bijna de helft van de diaconale organisaties opgepakt te worden. De belangrijkste signalen hebben te maken met aandacht / regelgeving omtrent armoede (51% noemt dit), een betere uitvoering van de Wmo (47%), de wens van meer samenwerking tussen kerk en gemeente (44%), minder bureaucratie / betere voorlichting (34%) en betere samenwerking tussen uitkeringsinstanties (26%).
Ook in de boodschappen die de diaconale organisaties meegeven voor de overheid komen deze thema;s terug: minder formulieren en bureaucratie; vooral zwakkeren in de samenleving komen niet door het woud van regelgeving heen en lopen daardoor veel steun van de overheid mis.

Deelonderzoeken

In de drie verkenningen onder kerken in plattelandsgebieden, migrantenkerken en moskeeën zien we hoe hulp vooral op informele wijze wordt geboden. Er wordt in deze netwerken ad-hoc, vaak in natura financiële hulp geboden, vooral in eigen kring. Gevoelens van schaamte en taboes staan het vragen om hulp in de weg, evenals de onbekendheid met de regelgeving en de bureaucratie. Uit de interviews wordt ook duidelijk dat in migrantenkerken en moskeeën anders tegen het begrip armoede wordt aangekeken.
Zowel in moskeeën, migrantenkerken maar ook op het platteland is er nog een belangrijke slag te maken in bewustwording van de aanwezigheid van armoede in hun directe omgeving

Peter de Bie

Alle rapporten, bijlagen en tabellen van het onderzoek 'Armoede in Nederland 2010' zijn te downloaden van:
www.kerkinactie.nl/armoedeonderzoek

Lees over deze onderzoeken ook:

Externe links:

Naar de top van de pagina

Naar startpagina project Onderzoek Armoede in Nederland

Naar overzichtspagina projecten

 

Gids Betaalbare Vakanties 2010