Nieuw armoedeonderzoek

Editie 2010

Een breed scala aan kerkgenootschappen en kerkelijke organisaties start binnenkort een nieuw onderzoek naar hulpverlening door plaatselijke kerken aan mensen in Nederland die financieel in de knel zijn geraakt. De werkgroep Arme Kant van Nederland/EVA speelt een actieve rol in de uitvoering van dit onderzoek.

In het onderzoek wordt aan onder meer diaconieën en parochiële caritasinstellingen gevraagd in hoeverre zij mensen in nood financieel bijstaan, om hoeveel aanvragen het gaat, welke bedragen daarmee gemoeid zijn, welke mensen aankloppen bij kerken, wat de achterliggende problematiek is, met wie in deze wordt samengewerkt en welke suggesties voor verbeterd beleid te geven zijn. Dit onderzoek is een vervolg op soortgelijke onderzoeken in 2002, 2005, 2006 en 2008. De kerken vinden het van groot belang juist nu een vervolgonderzoek te doen. Zij willen de vinger aan de pols blijven houden bij de sociale en economische ontwikkelingen van de laatste tijd. Zijn de gevolgen van de crisis merkbaar in de noden die plaatselijke kerken tegenkomen? Het nieuwe onderzoek heeft bovendien een aantal opvallende nieuwe aspecten.

Nieuw

Voor een deel komt het onderzoek in 2010 overeen met dat uit eerdere jaren. Dat is nuttig, omdat daarmee vergelijkingen in de tijd gemaakt kunnen worden. Het krijgt daarmee een barometerfunctie. Maar er zijn ook belangrijke toevoegingen.

Nieuw is dat dit keer naast vragen over individuele financiële hulp in de enquête zal worden doorgevraagd naar investeringen in geld en menskracht in meer collectief georganiseerde hulp. Zo zal worden gevraagd naar de betrokkenheid van kerken bij voedselbanken, kledingwinkels/ruilwinkels, noodfondsen, Arme Kant en EVA-groepen, Stichtingen Leergeld, Inloophuizen en andere soortgelijke initiatieven.
Nieuw is ook dat het onderzoek in nog meer kerken zal plaatsvinden dan bij vorige edities het geval was. Het onderzoek uit 2008 was al breed interkerkelijk. Deelnemers waren toen de Protestantse Kerk in Nederland, de Rooms-Katholieke Kerk, Vincentiusverenigingen, Christelijk Gereformeerde Kerk, Remonstrantse Broederschap en Oud-Katholieke Kerk. In 2010 doen naast deze participanten ook de Evangelische Broedergemeente, de Syrisch Koptische Kerk, de Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt, de Basisbeweging Nederland, Kerkgenootschap der Zevende-dags Adventisten en de gemeenten aangesloten bij de Evangelische Alliantie mee.

Interviews

Nieuw is bovendien de uitbreiding van het onderzoek met een kwalitatief deel. Naast de breed uitgezette vragenlijsten zullen er diepte-interviews worden gehouden met sleutelfiguren. Dat gebeurt in een drietal deelonderzoeken.
Het eerste deelonderzoek speelt zich af in plattelandsgemeenten. In eerder onderzoek bleek veel hulp zich te concentreren in de grotere steden en minder in plattelandsgemeenten aan de randen van Nederland. Terwijl toch bekend is dat ook daar veel armoede bestaat. Hoe zit dat? is hulpverlening daar anders georganiseerd? Hoe werkt het daar? Door middel van vijftien interviews zal hier op worden ingezoomd.
Het tweede onderzoek vindt plaats onder parochies en gemeenten van migrantenkerken. Deze kerken komen minder in beeld bij het bestaande kwantitatieve onderzoek. Toch is de verwachting dat zeker ook in de achterbannen van deze kerk de noden soms schrijnend zijn. Hoe komen deze kerken dit tegen en hoe gaan zij daarmee om? Ook onder deze groepen zal een twaalftal interviews worden gehouden.
Het derde kwalitatieve onderzoek betreft een verkenning van de vraag hoe het zit met materiële hulpverlening aan mensen in nood in de islamitische kring. Wat doen moskeeën op dit terrein en hoe verloopt hulp daar? In een zevental moskeeën zullen interviews met sleutelfiguren op dit terrein worden gehouden.

Rapportage

In de maanden maart en april 2010 werden de vragenlijsten beantwoord door de plaatselijke kerken en in februari startten de diepte-interviews. In de maanden daarna werden de gegevens verwerkt en rapportages geschreven. Op 4 november is het rapport aangeboden aan kerkleiders en verantwoordelijke politici.

Peter de Bie

Alle rapporten, bijlagen en tabellen van het onderzoek 'Armoede in Nederland 2010' zijn te downloaden van:
www.kerkinactie.nl/armoedeonderzoek

Lees over deze onderzoeken ook:

Externe links:

Naar startpagina project Onderzoek Armoede in Nederland

Naar overzichtspagina projecten