A leeg A
Logo Ab harrewijn Prijs

10 jaar Ab Harrewijn Prijs

Op 13 mei wordt voor de tiende keer de Ab Harrewijn Prijs uitgereikt. Dit markeert ook de tiende sterfdag van de naamgever. In het afgelopen decennium heeft de jury van de prijs steeds geprobeerd initiatieven vanaf de onderkant van de samenleving te stimuleren en op die manier het gedachtegoed van Ab Harrewijn levend te houden.

De eerste uitreiking van de Ab Harrewijn Prijs in 2002 was eigenlijk een haastklus. De jury was inderhaast bijeengehaald en de voordrachten kwamen vooral uit eigen kring. Toch was die eerste uitreiking meteen een succes, op meerdere niveaus. In de eerste plaats omdat een groot aantal mensen en media erop afkwam en zo toonde dat Ab nog niet vergeten was.
Aysel Disbudak - winnares Ab Harrewijn Prijs 2003Maar net zo goed doordat de winnares van dat jaar, Aysel Disbudak (tegenwoordig Aysel Caliskan), meteen ook de waarde van de prijs liet zien. Vooraf vertelde zij dit over zichzelf: “Toen ik zeven was werd mijn broertje Unal geboren in Amsterdam. Op dat moment wist ik niet dat door zijn geboorte mijn hele leven zou veranderen. Je zou kunnen zeggen, dat ik geen jeugd gehad heb als kind, omdat mijn ouders het niet konden accepteren, dat mijn broertje een verstandelijke handicap heeft. Het is bij veel migranten zo dat een lichamelijke handicap wel wordt geaccepteerd, maar een verstandelijke handicap niet, omdat deze vaak niet zichtbaar is.”
Aysel had vanuit haar ervaring het Migrantenplatform Gehandicapten Amsterdam & Omstreken opgericht, om verstandelijke handicaps bespreekbaar te maken in allochtone kringen en om zorg te bieden voor de kinderen waar het om gaat. De prijs bood haar de erkenning en – niet in de laatste plaats – de publiciteit voor haar inzet. Aysel heeft het platform inmiddels kunnen uitbouwen tot een erkende awbz-instelling met 55 medewerkers.

Naar de top van de pagina

Skyboxen

Sinds die eerste editie, die onder auspiciën van De Linker Wang georganiseerd werd, is de prijs in een aparte stichting ondergebracht. Er zijn enkele vaste grote donateurs, maar ieder jaar weer brengt vooral een trouwe achterban het prijzengeld bij elkaar. Zij zorgt ook voor de voordrachten waaruit de jury jaarlijks vijf nominaties vaststelt. Sinds 2005 is er ook een vaste locatie gevonden voor de prijs, namelijk spiritueel centrum De Boskant in Den Haag.
Dave Binder - winnaar Ab Harrewijn Prijs 2004De tweede uitreiking vond echter nog plaats op een andere plek, namelijk de oude zaal van de Tweede Kamer. De verslaafden die hoorden bij het project van winnaar Dave Binder, keken hun ogen uit: dat zij toch nog eens een biertje zouden drinken in het parlement… Dave, zelf verslaafd geweest, kreeg de prijs voor zijn inspanningen voor Sandford en zo…, het ‘bedrijf’ waarin hij drugsverslaafden meubels liet maken en verkopen, zodat zij in hun eigen levensonderhoud konden voorzien. Tot zijn eigen verbazing bleek de prijs zijn kredietwaardigheid bij de bank te verhogen, vertelde Dave een jaar later. Zijn bedrijf, inmiddels omgedoopt tot COOP Furniture Collective, maakte naam met meubels van sloophout, die bijvoorbeeld aan de skyboxen van het Utrechtse stadion Galgenwaard geleverd werden.
Marcia Kroes - winnares Ab Harrewijn Prijs 2010Aysel en Dave waren twee totaal verschillende prijswinnaars, die gebonden werden door een drive om vanuit een persoonlijke ervaring iets te betekenen voor anderen. Ook Marcia Kroes, de winnares van 2010, vond haar motivatie op die manier. Vanuit haar eigen geschiedenis van zelfbeschadiging besloot zij een stichting op te richten die vrouwen met dezelfde neigingen bij moest staan.

Naar de top van de pagina

Overproductie

Die veelzijdigheid van de prijswinnaars is in de loop der jaren een kenmerk geworden van de Ab Harrewijn Prijs. De jury voelt zich niet beperkt tot een bepaald segment van de samenleving, maar kijkt op een hoger abstractieniveau naar de inzet en motivaties van individuen die zich het lot van anderen aantrekken. ‘Empowerment’ is daarbij een belangrijk trefwoord.
riky Schut - winnares Ab Harrewijn Prijs 2006In de keuze voor de winnaars reflecteert ook de diversiteit van de problematiek aan de onderkant van de samenleving. Weinigen beseften hoe nijpend de armoede op het platteland is, bij gezinnen die zo op het oog een mooie boerderij hebben, totdat Ricky Schut in 2006 de Ab Harrewijn Prijs kreeg voor het aankaarten van dit onderwerp. “Voor een komkommer krijgt de boer op dit moment geloof ik nog veertien cent”, vertelde Schut indertijd in De Linker Wang. “Dat is heel wat minder dan wat je er in de supermarkt voor betaalt. Vorige week hoorde ik nog van een geval waarbij anderhalve hectare sla vernietigd moest worden, omdat er geen markt voor was. De overproductie is echt enorm. En toch geeft de minister subsidie om nog eens honderd hectare kassen te bouwen in de Wieringermeer. Op die manier is er natuurlijk geen houden aan.”
De ironie wil dat boerenfamilies vaak wel veel vermogen hebben, maar dat zit vast in het bedrijf. Ze staan dan voor de keuze: doorboeren in armoede of het bedrijf verkopen. Dat laatste gebeurt op grote schaal, waarbij kleine, diverse bedrijven vaak plaats maken voor intensieve landbouw. Schut zag gelukkig een kentering aankomen: “De landbouworganisaties hebben vaak gezegd dat wij naïef zijn, dromers, maar inmiddels beginnen ze zichzelf ook te realiseren dat het de verkeerde kant op gaat.”

Naar de top van de pagina

Srebrenica

Abel Hertzberger - Winnaar Ab Harrewijn Prijs 2005De enige keer dat de jury een project in het buitenland honoreerde was 2005, toen de prijs ging naar Abel Hertzberger van de werkgroep Nederland Srebrenica. De uitreiking zou plaatsvinden niet lang na de presentatie van het definitieve rapport over de genocide in de Bosnische stad. Die kwestie had altijd de bijzondere aandacht gehad van Ab Harrewijn.
De werkgroep had zich jarenlang beijverd voor het verminderen van de spanning tussen Servische en Bosnische bewoners van de stad, met als één van de successen de heroprichting van een multi-etnische voetbalclub. Hertzberger kon een jaar later vertellen, dat de werkgroep haar werkzaamheden min of meer had kunnen stoppen, niet omdat het allemaal koek en ei was in Srebrenica, maar omdat het moment gekomen was de verzoening aan de inwoners zelf over te laten, zonder verdere bemoeienis van buiten.

Naar de top van de pagina

Stellingname

In de voordrachten zag de jury ook maatschappelijke ontwikkelingen reflecteren. In de eerste jaren werden regelmatig projecten met asielzoekers voorgedragen, maar naarmate het asielbeleid strenger werd, namen die af. Daarvoor in de plaats kwamen projecten voor illegalen – de wereldwijde stroom van mensen die elders een beter leven zoeken, neemt immers niet af alleen omdat Europese regeringen hun beleid wijzigen.
Tessel Pauli - winnares Ab Harrewijn Prijs 2007In 2007 ging de Ab Harrewijn Prijs naar een initiatief op dit vlak, de Stichting Vrouwen Zonder Verblijfsvergunning, vertegenwoordigd door Tessel Pauli. Uit het juryrapport: “De stichting ontfermt zich over vrouwen die zich om wat voor redenen ook zonder verblijfsvergunning in Nederland bevinden. Het politieke klimaat neigt ertoe hen aan hun lot over te laten, zelfs vijandig te bejegenen, omdat ‘ze immers zelf hierheen gekomen zijn’. Terwijl het vaak genoeg gaat om slachtoffers van vrouwenhandel of vrouwen die huiselijk geweld ontvluchten. De stichting biedt echter evengoed hulp aan vrouwen die om sociaal-economische redenen naar Nederland zijn gekomen. (…) De jury waardeert de combinatie van principiële stellingname – iedereen heeft recht op bepaalde basisvoorzieningen ongeacht haar documenten – met praktische hulp, van assistentie bij het invullen van formulieren tot het vinden van onderkomen. Dat de vrijwilligers van de Stichting Vrouwen Zonder Verblijfsvergunning dit uitgebreide initiatief nu al meer dan tien jaar volhouden is des te meer bewonderenswaardig.”

Naar de top van de pagina

Werkfilosofie

Jan Mekelenkamp - winnaar Ab Harrewijn Prijs 2008Een van de consequente keuzes van de jury is die voor kleinschaligheid. Een initiatief kan nog zo mooi zijn, als het afkomstig is van een grote organisatie is het toch minder bijzonder dan wanneer een individu het op zich neemt (al dan niet ingebed in een groter geheel).
Jan Mekelenkamp, de winnaar van 2008, is een mooi voorbeeld. Hij is de organisator van Even Bijtanken uit Hengelo, een jaarlijks vakantieweekend voor mensen die geen geld hebben voor uitjes. Voordrachten voor deelnemers komen van maatschappelijk werk en pastores in de regio Twente. De weekenden zijn zo populair, dat inmiddels een wachtlijst is ontstaan. Het prijzengeld kon hij gebruiken om het jaar erop een uitgebreidere reis te organiseren – ook een relevant criterium.
Tonnie Verschoor - winnaar Ab Harrewijn Prijs 2009In de afgelopen drie jaar ging de prijs twee keer naar mensen die een ‘thuis’ creëerden voor een doelgroep aan de onderkant. In 2009 won Tonnie Verschoor van ons Wereldhuuske in Klazienaveen, een kringloopwinkel die draait met een groep van vijftien vrijwilligers. Het is een activiteit van onderop, van mensen voor mensen in een moeilijke situatie, een soort inloopcentrum voor mensen die een praatje willen maken, hun verhaal kwijt willen, of wat willen doen voor een ander.
In 2011 ging de prijs naar Ine Spuls van de Villa, een verwaarloosd pand in Doetinchem dat zij met dak- en thuislozen opknapte. “De Villa gebruikt geen zorgconcept, maar een werkfilosofie’, legde zij uit. ‘Daardoor wordt de Villa eigendom van de mensen zelf. Zij worden hun eigen hulpverlener, docent, manager.”
Ine Spuls - winnaar Ab Harrewijn Prijs 2011Op 13 mei komt Ine Spuls, zoals iedere winnaar een jaar na dato, naar de uitreiking om te vertellen wat zij met de prijs gedaan heeft en om het kunstwerk door te geven aan de volgende winnaar. Die feedback is belangrijk. Een oorkonde en een geldbedrag zijn immers mooi, maar belangrijker is dat de Ab Harrewijn Prijs een vliegwieleffect kan hebben, zoals Ab Harrewijn zelf ook altijd voorstond, een extra zetje in de rug om vooral zelf verder je weg te zoeken.

Christian Jongeneel is penningmeester/secretaris van de stichting Ab Harrewijn Prijs.

Wilt u het met iedereen of een groep in een netwerk delen, klik dan op één van onderstaande knoppen:

 



Naar de top van de pagina

Meer informatie

Meer informatie over de prijs treft u aan op www.abharrewijnprijs.nl. Uw voordrachten kunt u toesturen naar: Secretaris Ab Harrewijn Prijs: Christian Jongeneel, Weena 1033, 3013 AL Rotterdam, tel. 010-4049898; e-mail: secretariaat@abharrewijnprijs.nl.

  • Klik hier voor een verslag van de uitreiking van 2012.
  • Klik hier voor foto's van de uitreiking van 2012.
  • Klik hier om het artikel ´De rode dominee´ te lezen.
  • Klik hier voor een verslag van de uitreiking van 2011.
  • Klik hier voor foto's van de uitreiking van 2011.
  • Klik hier voor een verslag van de uitreiking van 2010.
  • Klik hier voor foto's van de uitreiking van 2010.
  • Klik hier om te lezen over de uitreiking van 2009.

Externe link:

  • Klik hier om naar de eigen website van de Ab Harrewijn Prijs te gaan.

Naar de top van de pagina

Naar startpagina Ab Harrewijn Prijs

Naar overzichtspagina projecten

 

Ab Harrewijn Prijs